فرمول محاسبه وزن میلگرد | آموزش محاسبه وزن هر متر و شاخه

فرمول محاسبه وزن میلگرد برای به‌دست‌آوردن وزن تئوری میلگرد بر اساس قطر و طول آن استفاده می‌شود. با این فرمول می‌توان وزن هر متر، وزن یک شاخه ۱۲ متری، وزن چندین شاخه و مقدار تقریبی میلگرد مورد نیاز را محاسبه کرد.

از آنجا که قیمت میلگرد در بازار معمولاً بر اساس کیلوگرم یا تن اعلام می‌شود، محاسبه وزن میلگرد برای برآورد هزینه خرید، کنترل بار و مقایسه وزن محصول اهمیت زیادی دارد.

فرمول محاسبه وزن میلگرد چیست؟

فرمول رایج برای محاسبه وزن تئوری میلگرد به شکل زیر است:

وزن میلگرد = (قطر × قطر × طول) ÷ ۱۶۲

در این فرمول:

  • قطر بر حسب میلی‌متر است.
  • طول بر حسب متر است.
  • عدد ۱۶۲ ضریب تبدیل برای محاسبه وزن فولاد است.
  • نتیجه نهایی بر حسب کیلوگرم خواهد بود.

بنابراین برای محاسبه وزن یک شاخه میلگرد، کافی است قطر و طول شاخه را در فرمول قرار دهید.

فرمول وزن هر متر میلگرد

اگر طول را یک متر در نظر بگیریم:

وزن هر متر = قطر² ÷ ۱۶۲

فرمول وزن شاخه ۱۲ متری

اگر طول میلگرد ۱۲ متر باشد:

وزن شاخه ۱۲ متری = قطر² ÷ ۱۶۲ × ۱۲


مثال محاسبه وزن میلگرد

فرض کنید می‌خواهیم وزن یک شاخه میلگرد ۱۶ با طول ۱۲ متر را محاسبه کنیم.

ابتدا قطر را به توان دو می‌رسانیم:

16 × 16 = 256

سپس:

256 × 12 ÷ 162 = 18.96

بنابراین وزن تئوری یک شاخه ۱۲ متری میلگرد ۱۶ تقریباً:

۱۸.۹۶ کیلوگرم

است.


چرا عدد ۱۶۲ در فرمول وزن میلگرد استفاده می‌شود؟

میلگرد از فولاد ساخته شده و سطح مقطع آن تقریباً دایره‌ای است. بنابراین وزن آن از رابطه حجم و چگالی فولاد به دست می‌آید.

سطح مقطع میلگرد:

A = πd² ÷ 4

است.

با در نظر گرفتن طول میلگرد و چگالی تقریبی فولاد و تبدیل واحدها، فرمول به شکل ساده زیر درمی‌آید:

وزن هر متر میلگرد ≈ قطر² ÷ ۱۶۲

به همین دلیل عدد ۱۶۲ در محاسبات سریع وزن میلگرد استفاده می‌شود.

این فرمول، وزن تئوری را محاسبه می‌کند.


جدول فرمول محاسبه وزن میلگرد بر اساس سایز

برای استفاده سریع، وزن تقریبی میلگردهای پرکاربرد در جدول زیر آمده است:

سایز میلگرد وزن هر متر وزن شاخه ۱۲ متری
6 0.222 kg 2.66 kg
8 0.395 kg 4.74 kg
10 0.617 kg 7.40 kg
12 0.888 kg 10.66 kg
14 1.208 kg 14.50 kg
16 1.578 kg 18.94 kg
18 1.998 kg 23.98 kg
20 2.466 kg 29.59 kg
22 2.984 kg 35.81 kg
25 3.853 kg 46.24 kg
28 4.834 kg 58.01 kg
30 5.556 kg 66.67 kg
32 6.313 kg 75.76 kg
36 7.990 kg 95.88 kg
40 9.865 kg 118.38 kg

اعداد جدول، وزن تئوری هستند و وزن واقعی میلگرد ممکن است به دلیل تلرانس تولید اندکی متفاوت باشد.


فرمول محاسبه وزن هر متر میلگرد

برای محاسبه وزن یک متر میلگرد از فرمول زیر استفاده کنید:

وزن هر متر = قطر² ÷ ۱۶۲

مثال میلگرد ۲۰

20 × 20 ÷ 162 = 2.466 kg

بنابراین وزن تئوری یک متر میلگرد ۲۰ حدود ۲.۴۶۶ کیلوگرم است.


فرمول محاسبه وزن میلگرد ۸

برای میلگرد ۸:

8 × 8 ÷ 162 = 0.395 kg/m

برای شاخه ۱۲ متری:

0.395 × 12 = 4.74 kg

بنابراین وزن تقریبی یک شاخه ۱۲ متری میلگرد ۸ حدود ۴.۷۴ کیلوگرم است.


فرمول محاسبه وزن میلگرد ۱۰

وزن هر متر:

10 × 10 ÷ 162 = 0.617 kg

وزن شاخه ۱۲ متری:

0.617 × 12 ≈ 7.40 kg

پس وزن تئوری یک شاخه میلگرد ۱۰ حدود ۷.۴ کیلوگرم است.


فرمول محاسبه وزن میلگرد ۱۲

وزن هر متر:

12 × 12 ÷ 162 = 0.888 kg

وزن شاخه:

0.888 × 12 ≈ 10.66 kg

بنابراین وزن یک شاخه ۱۲ متری میلگرد ۱۲ حدود ۱۰.۶۶ کیلوگرم است.


فرمول محاسبه وزن میلگرد ۱۴

وزن هر متر:

14 × 14 ÷ 162 ≈ 1.208 kg

وزن شاخه ۱۲ متری:

1.208 × 12 ≈ 14.50 kg

بنابراین وزن تئوری شاخه ۱۲ متری میلگرد ۱۴ حدود ۱۴.۵ کیلوگرم است.


فرمول محاسبه وزن میلگرد ۱۶

وزن هر متر:

16 × 16 ÷ 162 ≈ 1.578 kg

وزن شاخه:

1.578 × 12 ≈ 18.94 kg

پس وزن تئوری یک شاخه ۱۲ متری میلگرد ۱۶ حدود ۱۸.۹۴ کیلوگرم است.


فرمول محاسبه وزن میلگرد ۱۸

وزن هر متر:

18 × 18 ÷ 162 ≈ 1.998 kg

وزن شاخه:

1.998 × 12 ≈ 23.98 kg

بنابراین وزن تئوری یک شاخه ۱۲ متری میلگرد ۱۸ حدود ۲۳.۹۸ کیلوگرم است.


فرمول محاسبه وزن میلگرد ۲۰

وزن هر متر:

20 × 20 ÷ 162 ≈ 2.466 kg

وزن شاخه:

2.466 × 12 ≈ 29.59 kg

بنابراین وزن تئوری یک شاخه ۱۲ متری میلگرد ۲۰ حدود ۲۹.۵۹ کیلوگرم است.


فرمول محاسبه وزن میلگرد ۲۲

وزن هر متر:

22 × 22 ÷ 162 ≈ 2.984 kg

وزن شاخه:

2.984 × 12 ≈ 35.81 kg

وزن تئوری شاخه ۱۲ متری میلگرد ۲۲ حدود ۳۵.۸۱ کیلوگرم است.


فرمول محاسبه وزن میلگرد ۲۵

وزن هر متر:

25 × 25 ÷ 162 ≈ 3.853 kg

وزن شاخه:

3.853 × 12 ≈ 46.24 kg

بنابراین وزن تئوری شاخه ۱۲ متری میلگرد ۲۵ حدود ۴۶.۲۴ کیلوگرم است.


فرمول محاسبه وزن میلگرد ۲۸

وزن هر متر:

28 × 28 ÷ 162 ≈ 4.834 kg

وزن شاخه:

4.834 × 12 ≈ 58.01 kg

بنابراین وزن تئوری یک شاخه میلگرد ۲۸ حدود ۵۸.۰۱ کیلوگرم است.


فرمول محاسبه وزن میلگرد ۳۲

وزن هر متر:

32 × 32 ÷ 162 ≈ 6.313 kg

وزن شاخه:

6.313 × 12 ≈ 75.76 kg

بنابراین وزن تئوری شاخه ۱۲ متری میلگرد ۳۲ حدود ۷۵.۷۶ کیلوگرم است.


فرمول محاسبه وزن میلگرد ۴۰

وزن هر متر:

40 × 40 ÷ 162 ≈ 9.865 kg

وزن شاخه:

9.865 × 12 ≈ 118.38 kg

بنابراین وزن تئوری یک شاخه ۱۲ متری میلگرد ۴۰ حدود ۱۱۸.۳۸ کیلوگرم است.


فرمول محاسبه وزن میلگرد با طول‌های مختلف

فرمول محاسبه وزن فقط برای شاخه‌های ۱۲ متری نیست.

اگر طول میلگرد متفاوت باشد، از فرمول زیر استفاده کنید:

وزن = قطر² × طول ÷ ۱۶۲

مثال: میلگرد ۱۶ با طول ۶ متر

16 × 16 × 6 ÷ 162 = 9.48 kg

بنابراین وزن تئوری میلگرد ۱۶ با طول ۶ متر حدود ۹.۴۸ کیلوگرم است.


فرمول محاسبه وزن چند شاخه میلگرد

اگر تعداد شاخه‌ها مشخص باشد:

وزن کل = تعداد شاخه × وزن یک شاخه

مثلاً برای ۱۰۰ شاخه میلگرد ۱۴:

100 × 14.50 = 1450 kg

بنابراین وزن تئوری ۱۰۰ شاخه میلگرد ۱۴ حدود ۱.۴۵ تن است.


فرمول محاسبه تعداد شاخه میلگرد از روی وزن

گاهی وزن کل میلگرد را می‌دانیم و می‌خواهیم تعداد شاخه‌ها را محاسبه کنیم.

فرمول:

تعداد شاخه = وزن کل ÷ وزن یک شاخه

مثال

فرض کنید ۵ تن میلگرد ۱۶ داریم.

وزن یک شاخه ۱۶:

18.94 kg

بنابراین:

۵۰۰۰ ÷ ۱۸.۹۴ ≈ ۲۶۴ شاخه

پس ۵ تن میلگرد ۱۶ تقریباً معادل ۲۶۴ شاخه ۱۲ متری است.


فرمول محاسبه قیمت یک شاخه میلگرد

قیمت میلگرد معمولاً بر اساس وزن اعلام می‌شود. برای محاسبه قیمت تقریبی یک شاخه:

قیمت شاخه = وزن شاخه × قیمت هر کیلوگرم

مثلاً اگر وزن شاخه ۱۶ حدود ۱۸.۹۴ کیلوگرم و قیمت هر کیلوگرم ۳۰ هزار تومان باشد:

۱۸.۹۴ × ۳۰,۰۰۰ = ۵۶۸,۲۰۰ تومان

بنابراین قیمت تئوری شاخه حدود ۵۶۸ هزار تومان خواهد بود.

قیمت نهایی خرید می‌تواند با توجه به مالیات، شرایط فروش، حمل‌ونقل و سایر هزینه‌ها متفاوت باشد.


تفاوت وزن تئوری و وزن واقعی میلگرد

یکی از نکات مهم هنگام استفاده از فرمول محاسبه وزن میلگرد این است که نتیجه فرمول، وزن تئوری است.

وزن واقعی ممکن است کمی متفاوت باشد.

دلایل این اختلاف می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تلرانس قطر
  • تلرانس وزنی
  • شرایط تولید
  • سطح مقطع واقعی
  • استاندارد تولید
  • مشخصات کارخانه

بنابراین برای خرید عمده، بهتر است علاوه بر محاسبه تئوری، وزن واقعی محصول و اطلاعات گواهی کیفیت کارخانه نیز بررسی شود.


آیا فرمول محاسبه وزن برای میلگرد A2 و A3 متفاوت است؟

خیر.

اگر قطر و طول دو میلگرد یکسان باشد، فرمول محاسبه وزن تئوری آن‌ها یکسان است.

برای مثال وزن تئوری میلگرد ۱۶ A2 و میلگرد ۱۶ A3 از نظر قطر و طول تقریباً یکسان محاسبه می‌شود.

تفاوت A2 و A3 بیشتر به خواص مکانیکی، گرید فولاد و نوع آج مربوط است، نه فرمول محاسبه وزن.


آیا کارخانه تولیدکننده روی فرمول وزن تأثیر دارد؟

خیر؛ فرمول وزن تئوری بر اساس قطر و طول محاسبه می‌شود.

اما کارخانه می‌تواند روی وزن واقعی محصول تأثیر داشته باشد؛ زیرا تلرانس‌های تولید، فرآیند نورد و مشخصات محصول ممکن است باعث اختلاف جزئی میان وزن تئوری و واقعی شوند.

بنابراین هنگام خرید میلگرد از کارخانه‌های مختلف، وزن واقعی و مشخصات فنی محصول را نیز بررسی کنید.


وزن میلگرد و جدول اشتال

برای بررسی وزن تئوری میلگرد می‌توان از جدول اشتال نیز استفاده کرد.

جدول اشتال وزن واحد طول میلگرد را بر اساس قطر نشان می‌دهد و برای مقایسه وزن محصولات کاربرد دارد.

با این حال، باید بین:

وزن تئوری

و

وزن واقعی

تفاوت قائل شد.

فرمول محاسبه وزن، یک روش سریع برای برآورد وزن تئوری است؛ اما برای کنترل محصول خریداری‌شده، وزن واقعی و مشخصات کارخانه اهمیت بیشتری دارد.


کاربرد فرمول محاسبه وزن میلگرد در خرید

این فرمول برای خریداران بازار آهن کاربردهای مختلفی دارد:

  • محاسبه قیمت یک شاخه
  • تبدیل قیمت کیلویی به شاخه‌ای
  • محاسبه وزن بار
  • برآورد مقدار میلگرد
  • کنترل فاکتور
  • محاسبه تعداد شاخه
  • تبدیل تن به شاخه
  • مقایسه وزن محصول با وزن تئوری

برای پروژه‌های ساختمانی نیز وزن میلگرد در برآورد هزینه و مقدار فولاد مصرفی اهمیت دارد.

البته مقدار دقیق میلگرد مورد نیاز باید بر اساس نقشه سازه، لیستوفر و محاسبات مهندسی مشخص شود.


خلاصه فرمول‌های محاسبه وزن میلگرد

نوع محاسبه فرمول
وزن هر متر قطر² ÷ ۱۶۲
وزن یک شاخه قطر² × طول ÷ ۱۶۲
وزن شاخه ۱۲ متری قطر² × ۱۲ ÷ ۱۶۲
وزن چند شاخه تعداد × وزن هر شاخه
تعداد شاخه وزن کل ÷ وزن هر شاخه
قیمت یک شاخه وزن شاخه × قیمت هر کیلو

جمع‌بندی

فرمول محاسبه وزن میلگرد یک روش سریع برای به‌دست‌آوردن وزن تئوری میلگرد بر اساس قطر و طول است.

فرمول اصلی:

وزن میلگرد = قطر² × طول ÷ ۱۶۲

و برای یک متر میلگرد:

وزن هر متر = قطر² ÷ ۱۶۲

برای شاخه ۱۲ متری:

وزن شاخه = قطر² × ۱۲ ÷ ۱۶۲

به عنوان نمونه، وزن تئوری شاخه ۱۲ متری:

  • میلگرد ۸ ≈ ۴.۷۴ کیلوگرم
  • میلگرد ۱۰ ≈ ۷.۴۰ کیلوگرم
  • میلگرد ۱۲ ≈ ۱۰.۶۶ کیلوگرم
  • میلگرد ۱۴ ≈ ۱۴.۵۰ کیلوگرم
  • میلگرد ۱۶ ≈ ۱۸.۹۴ کیلوگرم
  • میلگرد ۱۸ ≈ ۲۳.۹۸ کیلوگرم
  • میلگرد ۲۰ ≈ ۲۹.۵۹ کیلوگرم
  • میلگرد ۲۵ ≈ ۴۶.۲۴ کیلوگرم
  • میلگرد ۳۲ ≈ ۷۵.۷۶ کیلوگرم
  • میلگرد ۴۰ ≈ ۱۱۸.۳۸ کیلوگرم

این اعداد تئوری هستند و ممکن است وزن واقعی میلگرد به دلیل تلرانس تولید کمی متفاوت باشد.

سوالات متداول

فرمول محاسبه وزن میلگرد چیست؟

فرمول رایج محاسبه وزن میلگرد عبارت است از: قطر² × طول ÷ ۱۶۲. قطر بر حسب میلی‌متر و طول بر حسب متر محاسبه می‌شود.

فرمول وزن یک شاخه ۱۲ متری چیست؟

برای شاخه ۱۲ متری از فرمول قطر² × ۱۲ ÷ ۱۶۲ استفاده می‌شود.

وزن یک متر میلگرد چگونه محاسبه می‌شود؟

برای محاسبه وزن یک متر میلگرد، قطر آن را به توان دو برسانید و بر ۱۶۲ تقسیم کنید.

وزن میلگرد ۱۶ چقدر است؟

وزن تئوری هر متر میلگرد ۱۶ حدود ۱.۵۷۸ کیلوگرم و وزن یک شاخه ۱۲ متری آن حدود ۱۸.۹۴ کیلوگرم است.

وزن میلگرد ۲۰ چقدر است؟

وزن تئوری هر متر میلگرد ۲۰ حدود ۲.۴۶۶ کیلوگرم و وزن شاخه ۱۲ متری آن حدود ۲۹.۵۹ کیلوگرم است.

آیا فرمول وزن میلگرد برای A2 و A3 متفاوت است؟

خیر. اگر قطر و طول یکسان باشد، وزن تئوری با یک فرمول محاسبه می‌شود و تفاوت گرید A2 و A3 به خواص مکانیکی و مشخصات فولاد مربوط است.

آیا وزن واقعی میلگرد با وزن محاسبه‌شده یکسان است؟

لزومًا خیر. فرمول، وزن تئوری را نشان می‌دهد و وزن واقعی می‌تواند به دلیل تلرانس تولید اندکی متفاوت باشد.